واتساپ
هدایای تبلیغاتی

تشعیر چیست؟

هنر تشعیر چیست؟ برای پاسخ دادن به این سوال بایستی با نقاشی سنتی و نگارگری ایرانی آشنا باشید. تذهیب و تشعیر از شاخه های هنر نقاشی کلاسیک ایرانی بشمار می روند. تشعیر ساده و طرح های پیچیده ایی که هنرمندان بر روی متریال های مختلف پیاده سازی می کنند برای علاقه مندان به صنایع دستی ایرانی جذابیت دارد. بسیاری از محصولات صنایع دستی، مانند ظروف تشعیر را می توان در بازار اصفهان مشاهده نمود که هنرمندان نصف جهان بر روی آن طرح های گل و مرغ و تشعیر ساده را با هم نقاشی کرده اند.علاقه مندان می توانند آموزش تشعیر را نزد هنرمندان نگارگر فراگرفته و با زیبایی های این هنر بیشتر آشنا شوند.تلفیق نقاشی سبک تشعیر با دیگر نقاشی ها بسیار زیبا خواهد شد.

تماس با واحد فروش: 09019277512

آشنایی با هنر تشعیر

تشعیر نگارگری و تذهیب از شاخه های نقاشی سنتی بشمار می روند.شاید هنر نقاشی تشعیر برای عموم مردم آشنا نباشد ولی مطمئنا بسیاری  از مردم در زندگی روزمره خود، طرح های مختلفی از تشعیر در نگارگری را بر روی ظروف، تابلو و یا حتی ابنیه تاریخی مشاهده کرده اند.شما می توانید انواع ظروف صنایع دستی تشعیر را در فروشگاه صنایع دستی اصفهان مشاهده کرده و از هر کجای کشور سفارش دهید. همچنین علاقه مندان به این هر می توانند آموزش طراحی تشعیر را نزد بهترین اساتید کشورمان فرا بگیرند.

هنر تشعیر

تشعیر از واژه شعر به معنای مو گرفته شده چون طرح و خطوط آن با قلم موهای مخصوص و به شکل بسیار باریک و ظریف پیاده سازی می شوند. انواع تشعیر در دو دسته بسیار مهم گیاهی و وحوش تقسیم بندی می شوند که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند. صنایع دستی ایرانی تنوع بسیار بالایی داشته و برای استفاده عموم مشتریان طراحی و ساخته می شوند. خرید صنایع دستی از هنرهای مختلف را می توانید از طریق سایت و اپ فروشگاه تجربه نمائید.

اپلیکیشن صنایع دستی

منظور از هنر تشعیر چیست؟

تشعیر چیست؟ تشعیر یعنی چی؟ اولین سؤالی است که در ذهن شما شکل می گیرد. تشعیر یکی از روش های مورد استفاده در تذهیب و مینیاتور است که برای تزیین کتاب یا قطعات خط و مرقعات استفاده می شود. تشعیرسازی با تزیین حاشیه صفحات با نقوش مختلف مثل مرغ، گل و گیاه و وحوش مختلف همراه است و رنگ طلایی کاربرد زیادی دارد.

هنر تشعیر

تاریخچه تشعیر

امروزه علاوه بر اینکه از تشعیر در موارد گفته شده استفاده می شود، برای تزیین حاشیه برخی کتاب ها، پرده ها، فضای مجلس سازی ها، پرده های نقاشی، قلمدان سازی، قلم زنی، روی فلزات مختلف مخصوصا مس و همچنین خطاطی کاربرد دارد.معنای لغوی تشعیر به ریشه آن بر می گردد که از کلمه شَعر به معنای مو گرفته شده چون نقوشی که در آن طراحی و کشیده می شوند، بسیار ریز و از گیاهان و پرندگان و درختان است. در واقع چون طرح های تشعیر با قلم موهای بسیار ظریف و باریک انجام می شود، ظرافت آنها را به مو نسبت داده اند و این نام را برای آن انتخاب کرده اند.

تشعیر و تذهیب که با هدف تزیین کتاب های بزرگ خطی و نفیس شروع شد، تأثیر گرفته از نقاشی های چینی بود. به عقیده تاریخ نویسان، دوران تیموریان را سرمنشأ و زمان شروع این هنر نفیس و زیبا می دانند. تشعیرسازی از اواخر قرن 9 و اوایل قرن 10 در ایران شروع شد. در آن دوران مینیاتوریست های ایرانی نقوش و طرح ها را با رنگ طلایی بر روی زمینه لاجوردی می کشیدند. میرک نقاش را به عنوان پدر تشعیرسازی و استاد به نام و بسیار مشهور ایرانی در این زمینه می دانند. ایشان استاد کمال الدین بهزاد بوده و روش گرفت و گیر را در نگارگری ایران و تشعیرسازی ابداع کردند.

البته در دوره های قبل نیز اساتیدی همچون صالح مذهب، میرزا شکرالله و میرزا عبدالعلی مذهب فعالیت داشته اند اما تأثیر آثار هنری هیچ کدام به اندازه میرک نقاش نبود و به واسطه فعالیت ایشان، هنر تذهیب رواج بسیار زیادی پیدا کرد.تشعیر در دوره صفوی به اوج خود رسید که همانند اتفاقی بود که برای اکثر هنرهای صنایع دستی رخ داد.

پیج صنایع دستی ایرانی در شبکه های اجتماعی

اکثر هنرهای نقاشی و مینیاتور قدیمی که امروزه از آنها نگهداری می شود در همین دوره با هنر تشعیر زینت داده شدند و رنگ طلایی بکار گرفته شد. تشعیر دوره صفویه را می توان زمان ساخت شاهکارهای هنری آن دانست و بسیاری از آثار زیبای این هنر را که الهام بخش اساتید امروزی و مرجع تدریس هستند، مدیون تشعیر صفوی هستیم.

انواع تشعیر

انواع این هنر زیبای ایرانی را با انواع طرح های تشعیر می شناسند و بر همین اساس به دو نوع کلی تقسیم بندی می شود:

  • تشعیر گیاهی (تشعیر گل و بوته یا تشعیر گل و مرغ) : در این نوع، تصاویر را روی بالا و پایین برگ ها و گل ها ترسیم می کنند که بر روی کتاب های بسیار مهم و نفیس مثل قرآن کریم زیاد استفاده شده است. گل ها به رنگ طلایی، سفید، آبی یا مایه اصلی و لاجورد، سیاه یا گِل ماشی و مشابه آن رنگ آمیزی می شوند. به دلیل استفاده از طرح و نقوش گل و بوته به آن تشعیر ختایی هم می گویند. تشعیر پرنده ای مثل مرغ در نقش عاشق است و گل در نقش معشوق که فلسفه پیدایش چنین نقشی است.
  • تشعیر وحوش : این نوع خود به دو مدل نخجیری و گرفت و گیر تقسیم می شود که نوع گرفت و گیر بسیار معروف و پرکاربرد می باشد. در این مدل کلیه جانوران و حیوانات از موجودات طبیعی گرفته تا اساطیری و تخیلی مثل سیمرغ، ققنوس، اژدها و غیره به شکلی خاص و متناسب با موضوع یک کتاب کشیده می شوند. در این نوع تشعیر کاری از رنگ های کمی استفاده می شود.

موضوع اصلی تابلوهای تشعیر گرفت و گیر، درگیری و نزاع حیوانات است که چندین پرنده یا هر نوع حیوان دیگری نیز دیده می شوند.

هنر تشعیر

در برخی منابع انواع دیگری از تشعیر را هم اسم برده اند که برای آشنایی شما اشاره می کنیم:

  • تشعیر روغنی : پیدایش این نوع سبک تشعیر به دوره صفویه بر می گردد که برای جلدهای روغنی کتاب های خطی استفاده می شده است. در این سبک، نقوش بسیار ریز را بر روی جلدهای مشکی و با رنگ طلایی یا هر نوع رنگی که در زمینه مشکی بسیار خوب دیده می شود، پیاده سازی می کردند. این مدل هنر نقاشی تشعیر به سبک میرکی هم معروف است چون ابداع کننده آن آقا میرک اصفهانی بوده است.
هنر تشعیر

ویژگی های تشعیر

  • تشعیر نقش یا نقش طراز : ابداع کننده این نوع هنر نقاشی تشعیر، قطب الدین قصه خوان در دوره شاه طهماسب صفوی بوده است. مشهورترین اثر ایشان در این سبک، مربوط به دیباچه مَرقَّع می باشد که با شیوه طرح – نقشی و تنها یک رنگ کشیده شده است.
  • تشعیر زرین : به نقاشی تشعیر که در آن از شیوه زراندود کمک گرفته شده، زرین می گویند.
  • تشعیر سپید قلم : به نقاشی سبک تشعیر که در آن از شیوه سفیداب کمک گرفته شده باشد می گویند. این مدل بر روی مَرغَش و ساخت جلد آن استفاده می شده که نوعی سنگ محکم و براق می باشد.

امروزه این مدل و سبک های مختلف، جزو گنجینه های هنری بسیار با ارزش ما هستند. امروزه نیز مانند اساتید برتر دوره صفویه و قبل از آن، علاوه بر حفظ اصالت و درون مایه های هنری گذشته، از نمونه های جدید نیز استفاده می شود.

تا الان تا حدی می توان گفت که با ویژگی های تشعیر آشنا شده اید. یقینا مهمترین ویژگی صنایع دستی تشعیر، فارغ از اینکه بر روی ظروف مسی کار شده باشد یا حاشیه کتاب و نقاشی های مینیاتور، نوع قلم موهای بسیار نازک و ظریف آن است که نیاز به هنر و مهارت بالایی در قلم گیری دارد.

هنرمند باید در پیاده سازی حاشیه تشعیر و یا اجرای آن بر روی ظروف مسی در مواقع لزوم از حرکات تند یا کند قلم مو برای نقاشی خطوط و طرح ها استفاده کند به نحوی که هر خط در جای درست خود به خوبی نمایان باشد که از ویژگی های آن به شمار می رود.ویژگی بعدی که مربوط به حاشیه تشعیر می باشد به استفاده از رنگ هاست. بسته به اهمیت هر قسمت، شدت استفاده از یک رنگ تغییر می کند به صورتی که در برخی جاها به شکل بارز و در برخی دیگر به شکل ملایم رنگ آمیزی می گردد. حتی در برخی مواقع، برای نقوش بسیار مهم از رنگ های بسیار متمایز استفاده می کنند.

موضوعات در تشعیر مینیاتور، حاشیه کتاب ها و نسخ خطی بسیار متنوع است و هیچ محدودیتی ندارد. به عبارتی تنوع موضوع و الهام گیری ذهنی برای کشیدن طرح و نقوش این هنر، نامحدود است و شامل طیفی از موارد مذهبی، حماسی، عرفانی و خیالی است.ویژگی بسیار مهم بعدی در مورد تشعیر ساده یا هر نوع دیگری، رنگ های محدود است که عمدتا رنگ طلایی و مشتقات آن هستند. البته در مواردی خاص از رنگ هایی مثل اُخرایی (قرمز مایل به قهوه ای) به همراه تناژهای مختلف آن و رنگ آبی هم استفاده می کنند. برای کسانی که تابلو تشعیر یا ظروف مزین به این هنر را دیده باشند، رنگ های زرد طلایی قطعا در ذهنشان نقش بسته است که با شنیدن نام آن، دوباره یادآوری خواهد شد.

ویژگی بعدی و مهم دیگری که می توان برای این هنر بسیار زیبا نام برد، ترکیب بندی نقوش و تصاویر در تشعیر است. این ترکیب بندی و پیاده سازی به نوعی است که با نگاه کردن به آن چشمتان به طرح ثابت نمی ماند و به اطراف و سپس کل طرح هدایت می شود. این ویژگی نشان دهنده جذابیت و پیوسته بودن هر بخش و مرتبط بودن آن به یکدیگر می باشد تا چشم بیننده خسته نشود و دچار یکنواختی نگردد.از گل های تشعیر تا پرندگان و حیوانات مختلف و نشان دادن درگیری و نزاع آنها به مهارت و درک زیاد در هنرهای تجسمی نیاز دارد تا هنرمند بتواند هر چیزی را با جزئیات و به کمک خطوط ظریف و باریک به تصویر بکشد. این کار باید به نحوی باشد که شور و هیجان را در بیننده تا دیدن کامل طرح و تصویر حفظ نماید.

تابلو تشعیر

تشعیر نگارگری، استفاده از هنر تشعیر در حاشیه قاب تصاویر و کتاب ها و دیوان اشعار و نسخ خطی مهم سابقه بسیار طولانی دارد. از نمونه های بسیار شاخص و اولیه می توان به تشعیرهای بکار رفته در دیوان سلطان احمد جلایر اشاره کرد. آثار خمسه نظامی در دوره شاه طهماسب صفوی و مرقع گلشن در دوره پادشاهان گورکانی هند نیز مهمترین آثار و نمونه های کاربرد تشعیر هستند.یقینا امروزه نیز نمونه های بسیار زیبایی از آن یافت می شود که بیشتر بر روی ظروف مسی کار می شوند. پیاده سازی هنر تشعیر بر روی فلزات مخصوصا مس که با هدف استفاده به عنوان ظروف تزئینی انجام می شوند، در کنار تشعیر مینیاتور از محبوبیت بالایی برخوردار هستند.

تفاوت تذهیب و تشعیر

با توجه به اطلاعات کاملی که پیرامون هنر تشعیر کسب نموده اید، درک تفاوت این هنر با تذهیب ساده تر خواهد بود. تذهیب و تشعیر با وجود اینکه هر دو بخشی از هنر نگارگری ایرانی یا مینیاتور امروزی هستند و با هدف تزئین سازی و حاشیه کاری استفاده می گردند اما تفاوت هایی هم دارند.تذهیب از واژه عربی ذَهَب به معنی طلا گرفته شده است. اصطلاحا به هنری که در آن دست نوشته ها و کتاب های مذهبی، تاریخی، دیوان اشعار، قطعه های خطاطی شده و جنگ های هنری، نسخه آرایی شده و طرح های تزئینی و نقش مایه های انتزاعی در آنها به کار می رود. با توجه به اینکه خطوط در این نوع هنر، به رنگ مشکی و با آب طلا هستند به تذهیب معروف است.طلای مورد استفاده برای تذهیب رنگ های گوناگونی دارد چون به شکل ترکیب شده با نقره یا مس استفاده می شود و رنگ آن را به سبز و قرمز در می آورد. ضمنا نقوش مورد استفاده در تذهیب، بیشتر اسلیمی و هندسی هستند این در حالی است که در تذهیب نقوش حیوانی و گیاهی نیز به کار می رود و هیچ موقع با طرح های حیوانی برای تزئین صفحات قرآن کریم استفاده نمی کنند.

به این محصول امتیاز دهید
product image
بالاترین امتیاز
1star1star1star1star1star
میانگین امتیازات
5 based on 8 votes
نام برند
بازار مینا
نام محصول
تشعیر چیست؟ آشنایی با هنر تشعیر
کپی رایت - بازار مینا : هر گونه کپی با ذکر منبع مجاز می باشد . (تصاویر محصولات سایت بازار مینا بصورت اختصاصی تهیه شده و کپی آنها فقط در صورت درج لوگوی بازار مینا بر روی عکس بلامانع خواهد بود.)