خاتم کاری اصفهان

ظروف خاتم کاری از جمله صنایع دستی زیبای ایرانی است که زینت بخش فضای دکوری منزل و حتی محل کار شماست. تلفیق هنر خاتم کاری ، خاتم سازی با هنرهای دیگر به خلق ظروف بسیار زیبایی منجر شده است. در این مطلب به بررسی کامل یکی از هنرهای دستی اصیل ایرانی و اصفهان با قدمت چند صد ساله یعنی خاتم کاری می پردازیم تا بیشتر با آن آشنا شوید. در ادامه و پس از مطالعه ی این مطلب شما را به بازدید از فروشگاه صنایع دستی اصفهان ترغیب می کنیم که علاوه بر صرفه جویی در هزینه و وقت شما با خرید اینترنتی این اشیای زینتی، کالاهایی مرغوب نیز دریافت خواهید کرد.

ظروف خاتم کاری

خاتم کاری در اصفهان تاریخچه طولانی دارد. و البته ظروف ساخته شده با این هنر تنوع زیادی داشته که دست مشتریان را برای انتخاب و خرید باز می گذارد. تاریخچه ی خاتم کاری، هنری زیبا و بی بدیل
خاتم کاری یا خاتم سازی در اصطلاح انگلیسی به Inlaid Work معروف است و طبق تعریف به خلق اشیاء با اشکال منظم هندسی مانند چند ضلعی های منظم با اضلاع 3 تا 10 می گویند که طرحی شبه موزاییکی ایجاد می کند. از دوران اولیه ی خاتم کاری چندان اطلاعات دقیقی در دست نیست اما می دانند که اکثر هنرهای خلق شده در آن زمان از جنس چوب و چسب بوده و به همین علت نیز اثری از اکثر آنها به جز اماکن مذهبی برجای نمانده است.

مس و خاتم کاری

البته برخی این صنعت را هنری مصری نامیده که به مرور به کشورهای دیگر راه پیدا کرده. در ایران نیز این صنعت با توجه به فرهنگ ایرانی اسلامی تغییراتی در خود داشته که اکنون ما شاهد استفاده از آن برای تهیه ظروف لوکس و تزئینی هستیم.به دلیل اینکه قدمت هنر خاتم کاری در ایران به قبل از صفویه و دوران حکومت ایلخانان مغول برمی گردد، اصالت این هنر در نزد ایرانیان است و قدمت فعالیت این هنر در کشورهایی نظیر هندوستان، سوریه، فلسطین و عراق که امروزه نیز در حال ساخت این هنر دستی زیبا هستند نخواهد رسید.

قیمت خاتم کاری

ظروفی که با هنر خاتم کاری تهیه می گردند عبارتند از : گلدان , شکلات خوری , قندان , جای دستمال کاغذی و … که همگی از زیبایی و آراستگی ویژه ایی برخوردار هستند. این هنر در واقع در دوره ی دیلمان و در شیراز بنیانگذاری شد و پس از آن در عصر صفویه در اصفهان به اوج خود رسید. فروشگاه صنایع دستی اصفهان نیز با اطلاع از قدمت این هنر اصیل ایرانی، محصولاتی مرغوب و بسیار باکیفیت را به فروش می رساند که جدای از مسائل فروش و تجاری، به حفظ این هنر اصیل ایرانی، همت گماشته باشد. در ادامه بیشتر با هنر خاتم کاری آشنا خواهیم شد.

ابزار مورد استفاده در خاتم کاری
در هنر خاتم کاری ابزارهای مختلفی استفاده می شود که از جمله ی آنها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  1. انواع چوب: آبنوس، فوفل، بقم، عناب، نارنج، افرا، کیکم، تبریزی و شمشاد:
    – آبنوس برای تهیه ی مثلث های سیاه خاتم استفاده می شود که به علت دوام بسیار بالا استفاده می شده و امروز به علت قیمت بسیار بالا کاربرد بسیار کمی دارد.
    – چوب فوفل برای تهیه ی مثلث های سیاه و قهوه ای و در اکثر موارد در حاشیه ی هنر خاتم استفاده می گردد و این چوب به علت هزینه ی بسیار بالا استفاده ای ندارد و یا در صورت ضرورت از اشیای قدیمی که در آن این چوب استفاده شده، بدست می آورند.
    – چوب بقم نیز امروزه به علت قیمت بسیار بالا کاربردی ندارد ولی در گذشته به دلیل دوام بسیار بالا و رنگ قرمز طبیعی آن استفاده می شده است.
    – چوب عناب که با رنگ قهوه ای مایل به قرمز خود تا حدودی توانسته جایگزین چوب بقم شود.
    – چوب نارنج نیز به صورت طبیعی دارای رنگ قهوه ای روشن است اما با روش های شیمیایی به قرمز، زرد یا سیاه تبدیل کرده و در آثار خاتم کاری استفاده می شود.
    – چوب افرا نیز رنگ قهوه ای داشته و با روش های شیمیایی به قرمز یا زرد تبدیل می کنند که با استحکام بالای خود سبب مرغوبیت اشیای ساخته شده می گردد.
    – چوب کیکم که ابتدا توسط هنرمندان و استادکاران اصفهانی و شیرازی، اشکال مثلثی بر روی آن ایجاد می گردد تا به کمک آن بتوانند اشکال مثلثی مورد استفاده در خاتم کاری را صیقل دهند.
    – چوب تبریزی که به آن کبوده هم می گویند در واقع به عنوان آستر بسیار نرم و سفید با قطر 1 میلی متر استفاده می شود تا استاد خاتم بتواند به راحتی اشکال نهایی خود را روی آن بچسباند.
    – چوب شمشاد نیز در بخش های زرد رنگ ظروف خاتم کاری شده استفاده می گردد که استحکام آن نیز مثال زدنی است.
  2. انواع استخوان مانند استخوان شتر، گاو و اسب و همچنین عاج فیل:
    – استخوان شتر که از رنگ سفید آن برای تهیه ی مثلث های گوناگون در کنار چوب و فلزات مورد استفاده در خاتم استفاده می گردد و یا برحسب نیاز با روش های شیمیایی آن را به رنگ سفید در می آورند که با استحکام بالای خود سبب مرغوبیت محصول می گردد.
    – استخوان اسب و گاو که کاربرد مشابه استخوان شتر دارد و با روش شیمیایی به رنگ سبز تبدیل می گردد اما چون رنگ پذیری ساده تر و بهتری دارند نسبت به استخوان شتر رایج تر نیز هست.
  3. مفتول های برنجی، نقره ای و برحسب نیاز طلایی
  4. صدف: برای تهیه ی رنگ سفید براق در ظروف خاتم درجه یک و بسیار مرغوب، از صدف استفاده می گردد که علاوه بر داشتن مزیت زیبایی، کیفیت کار را نیز بسیار بالا می برد اما عیب آن این است که هزینه ی نهایی بسیار بالا خواهد بود.
  5. نخ پرک: یکی از مراحل ساخت ظروف خاتم کاری شده، پیچیدن اشکال مثلثی، پره ها و حتی گل ها است که بدون وجود نخ مرغوب و باکیفیتی نظیر نخ پرک امکان پذیر نیست.
  6. سریشم: در مطالب قبلی عنوان شد که از چوب تبریزی به عنوان آستر استفاده می گردد تا اشکال هندسی را بر روی آن بچسبانند. برای چسباندن بسیار محکم این اشکال به چسب سریشم نیاز است. اما اگر گوشه های ظروف ساخته شده از جنس استخوان باشد از چسب سفید استفاده خواهند کرد.

چطور خاتم کاری مرغوب را تشخیص دهیم؟
ظروف خاتم کاری مرغوب همگی در فروشگاه صنایع دستی اصفهان قابل دسترسی هستند که تمامی آنها دارای ضمانت اصالت کالا و مرغوبیت هستند. این ظروف که به دست استادکاران مطرح این هنر اصیل ایرانی و اصفهان، با صرف ساعت ها تلاش و دقت فراوان ساخته شده است را می توانید در فروشگاه ما مشاهده کرده و برای اهدای کادوهای خاص و بی نظیر انتخاب کنید.

در این قسمت به شما کمک می کنیم تا فاکتورهای مؤثر در مرغوبیت کالاهای خاتم کاری شده را تشخیص دهید که به وضوح آنها را در کالاهای ما نیز مشاهده خواهید کرد.

  • سطح کار باید کاملا صاف باشد و هیچ برجستگی و یا تخلخلی وجود نداشته باشد.
  • رنگ و مصالح به کار برده شده در آن کاملا یکنواخت باشد و این اصل در سرتاسر ظروف نمایان باشد.
  • تمامی شکل های به کار رفته در سطح خاتم دارای قرینه باشد. اشکال بکار رفته تصادفی نیستند و همگی در اصل قرینگی مشترک هستند.
  • رنگ کاری بر روی ظروف خاتم کاری شده کاملا با دقت و حساسیت بالا صورت گرفته باشد تا شفافیت و زیبایی آن خیره کننده و واضح باشد.
  • به هر میزان که نقوش و اشکال بکار رفته (نوع اشکال مهم نیستند) ریزتر و ظریف تر باشد، ارزش کار نیز به همان میزان بالا می رود و صد البته که بر روی قیمت نیز تأثیرگذار خواهد بود.
  • برخی ظروف خاتم کاری شده قابل سفارشی سازی هستند و به عنوان مثال می توانید از چوب آبنوس و یا برای رنگ سفید و حاشیه ها از استخوان شتر استفاده کنید که علاوه بر افزایش استحکام، مرغوبیت کالا نیز افزایش می یابد.
  • سطح محصولات باید لاک کاری شده باشد در غیر این صورت به سرعت در اثر نفوذ هوا و رطوبت از بین خواهند رفت.
  • بتونه کاری نباید به گونه ای صورت بگیرد که اشکال مثلثی تغییر فرم دهند لذا محصولات خاتم کاری مرغوب، به ازای یک سوم مساحت هر مثلث، بتونه کاری انجام می شود.
  • اگر ظرف خاتم کاری شده ای که خریداری می کنید به شکل جعبه است حتما باید به ازای هر 15 سانتی متر، یک لولای مخفی کار گذاشته شده باشد.

اهمیت نکات گفته شده را موقعی متوجه می شوید که به مراجعه به مغازه ها و یا فروشگاه های اینترنتی مختلف، در مورد اصالت و مرغوبیت آنها اطمینان نداشته باشید و یا در صورت تضمین برگشت کالا قادر نباشید، فاکتورهای مؤثر را شناسایی کنید.

فروشگاه صنایع دستی اصفهان با سال ها تجربه و تلاش در زمینه ی فروش صنایع دستی مخصوصا خاتم کاری و… توانسته جایگاه بسیار مستحکمی را بدست آورد که این امر را مدیون رضایت خاطر شما عزیزان از کیفیت کالاها و ظروف درخواستی و خریداری شده می باشد.

نکته: حتی کالاهای مرغوب و مستحکم خاتم کاری شده را نیز باید به شیوه ی صحیح نگهداری کنید چرا که به علت کاربرد مواد و مصالح خاص خود نسبت به برخی عوامل حساس هستند. لذا اکیدا توصیه می کنیم تا این محصولات را پس از تهیه به دور از حرارت، و نور شدید مستقیم نگهداری کنید. ضمنا هنگام تمیز کردن از پارچه-های خیس و یا مواد شیمیایی رایج مورد استفاده، خودداری کنید.

انواع ظروف خاتم کاری

قطعا در فروشگاه صنایع دستی اصفهان با انواع ظروف خاتم کاری شده آشنا شده اید و می دانید که امروزه طیف گسترده ای از محصولات آن وجود دارند اما جهت اطلاع بد نیست بدانید که این ظروف شامل:
قاب قرآن – میز – صندلی – جا قلمی – قاب عکس – گلدان – جلد آلبوم – سینی – شکلات خوری – جاسیگاری – جا کلیدی – قندان – جا دستمال کاغذی – تخته نرد – جعبه – ساعت دیواری – صفحه شطرنج و غیره می¬ باشند.
همچنین امروزه هنر تلفیقی خاتم معرق نیز پدید آمده که در ساخت این ظروف، هنر معرق کاری یا Marquetry را در آن ترکیب می کنند تا جلوه و زیبایی آن چندین برابر گردد.

نمونه¬های هنر اصیل خاتم کاری در ایران

علاوه بر اینکه می توانید محصولات متنوع خاتم کاری را در فروشگاه صنایع دستی اصفهان خریداری و تهیه فرمایید و از آنها به عنوان کادوهای خاص و فراموش نشدنی استفاده کنید، نمونه هایی از این هنر در برخی آثار بر جای مانده نیز قابل مشاهده است که در این قسمت به برخی از آنها اشاره می کنیم:

  1. درب شبستان مسجد جامع اصفهان و مسجد مصری که در جهانباره قرار دارد در دوره ی سلجوقی حاصل هنر خاتم کاری است.
  2. صندوق مرقد امامزاده سید علاء الدین حسین در شیراز با قدمت 400 تا 450 سال
  3. قاب آینه ی خاتم کرمان
  4. صندوق آرامگاه شیخ صفی الدین در اردبیل، بخش هایی از آن مزین به خاتم کاری است.
  5. صندوق مرقد امام هفتم و امام نهم در سامرا و صندوق خاتم نرگس خاتون در سامره
  6. صندوق مرقد حضرت علی در نجف، امام حسین و حضرت ابوالفضل در کربلا، حضرت زینب و حضرت رقیه در سوریه
  7. درب ورودی خزانه و حرم حضرت عبدالعظیم و درب ورودی موزه ی ایران باستان
  8. کاخ مرمر در بخش اتاق خاتم

نکته: موارد 2 تا 5 مربوط به دوره ی صفویه مورد 6 مربوط به دوره ی زندیه مورد 7 مربوط به دوره ی قاجاریه و مورد آخر مربوط به زمان پهلوی است.

همانطور که مشاهده کردید، قدمت هنر خاتم کاری به چند صد سال پیش باز می گردد و اصالت آن ایرانی است که در شهرهای اصفهان و شیراز گسترش و رواج زیادی داشته و هم اکنون نیز دارد. اگر شما نیز مایل هستید تا برای خرید هدیه ای خاص و گرانبها و البته بسیار بادوام و فراموش نشدنی، ظروف خاتم کاری را خریداری کنید، پیشنهاد می کنیم که خرید اینترنتی این اشیاء را از فروشگاه صنایع دستی اصفهان فراموش نکنید.
فروش ظروف خاتم کاری در این فروشگاه علاوه بر تضمین اصالت و مرغوبیت کالا، توانسته گام بلندی در راستای ارجمندی و حفظ این هنر ارزشمند بردارد، و شما عزیزان علاوه بر خرید کالای باکیفیت، می توانید با خرید اینترنتی در هزینه های رفت و آمد و وقت خود صرفه جویی کنید. فروشگاه صنایع دستی اصفهان همیشه همراه استادکاران صنایع دستی اصفهان و شما هواداران گرامی است.